English English
7 tysięcy firm, blisko 3 miliony zatrudnionych
Zakładki 1

Wyszukiwarka

Strona główna Aktualności
Zakładki 3
zakladki_video

Aktualności

DRUKUJ

Pracodawcy RP: Prognozy na 2015 rok

29-12-2014

Prawo pracy i dialog społeczny

 

  • W 2015 r. w Kodeksie pracy zostaną wprowadzone zmiany dotyczące umów terminowych, których celem jest stabilizacja zatrudnienia. Będzie to prawdziwa rewolucja w stosowaniu umów na czas określony. Zgodnie bowiem z propozycją resortu pracy, zostanie wprowadzony limit czasu trwania takich umów (tj. 33 miesiące), jak i maksymalnej liczby zawieranych umów (tj. 3 umowy). Obostrzenie będzie zatem dwustronne. Jeśli projekt przygotowany przez MPiPS sprawnie przejdzie drogę legislacyjną w parlamencie, to nowe przepisy mogą zacząć obowiązywać jeszcze latem 2015 r. (z uwagi na 6-miesięczny okres vacatio legis). Nowelizacja jest szczególnie istotna dla pracodawców, gdyż może mieć wpływ również na umowy zawarte przed dniem jej wejścia w życie i skutkować ich przekształceniem w umowy bezterminowe.
  • Ewentualne zmiany w obszarze przepisów prawa pracy będą także uzależnione od działań prowadzonych na forum Trójstronnej Komisji ds. Społeczno-Gospodarczych. Niemniej strona związkowa od półtora roku nie uczestniczy w pracach tego gremium, co utrudnia prowadzenie dialogu społecznego nad szeregiem problematycznych zagadnień. Jednocześnie partnerzy społeczni pracują nad nową ustawą dotyczącą funkcjonowania organu dialogu trójstronnego. Liczymy na to, że w niedługim czasie uda się, w drodze konsensusu, wypracować rozwiązania, które przerwą obecny impas dialogu społecznego w Polsce.
  • W 2015 r. przedmiotem zainteresowania będą także zmiany dotyczące zatrudnienia tymczasowego. Występujące na rynku nadużycia wymagają podjęcia odpowiednich działań, również tych legislacyjnych. Jednak potrzeba właściwego zabezpieczenia interesów pracowników tymczasowych oraz zwiększenia wymogów prawnych dla agencji pracy tymczasowej nie powinna jednocześnie prowadzić do ograniczenia elastyczności w korzystaniu przez pracodawców z systemu pracy tymczasowej. Zagadnienie to jest z pewnością problematyczne, jednak w przyszłym roku partnerzy społeczni wraz z rządem będą musieli się z nim zmierzyć.

 

Energetyka i wydobycie

 

  • Rozstrzygnie się przyszłość Kompanii Węglowej. Największa w Europie spółka węglowa znajduje się na krawędzi bankructwa, a rok 2014 nie przyniósł żadnych rozstrzygnięć w zakresie restrukturyzacji firmy. Choć politycy bardzo by chcieli mieć ciszę i spokój w okresie wyborczym – jakim będzie rok 2015 – to jednak odkładanie zmian w Kompanii o kolejne 12 miesięcy nie wchodzi w grę. Należy bowiem pamiętać i o tym, że z racji niskich cen ropy naftowej pod silną presją cenową znajdą się także ceny węgla na światowych rynkach.
  • Wejdzie w życie przygotowywana od lat ustawa o odnawialnych źródłach energii. Jeśli Komisja Europejska nie stwierdzi, że jest ona niezgodna z prawem unijnym, to nowy system przetargów na „zielone moce” w energetyce zacznie funkcjonować w 2015 r. Nowe reguły gry w branży OZE pozwolą zaplanować rozwój branży w dłuższej perspektywie.
  • W połowie 2015 r. gotowy powinien być terminal LNG w Świnoujściu. Polska zyska dzięki temu możliwość importowania gazu skroplonego ze światowych rynków, na których ceny bywają korzystniejsze niż te wynikające z kontraktu z Gazpromem. Polska dywersyfikuje źródła importu gazu, a polskie firmy mogą liczyć na dostawy surowca w niższej cenie, co poprawi ich konkurencyjność oraz poziom rentowności.

 

Działalność gospodarcza

 

  • Z racji przyszłorocznych podwójnych wyborów nie należy oczekiwać istotnych zmian prawnych. Nie wiemy, jaką ostatecznie formę przyjmie Prawo działalności gospodarczej – jedna z kluczowych zapowiedzi Premier Kopacz z jej exposé – jednak założenia do tego projektu nie zawierają przełomowych propozycji. Stanowią raczej przyznanie się urzędników do tego, że obowiązujące w Polsce prawo nie jest przestrzegane – litera prawa sobie, a pragmatyka pracy urzędników sobie. Ustawami nie zmienimy jednak mentalności ani praktyki postępowania urzędników.
  • Rozpoczną się prace nad zupełnie nowym Prawem zamówień publicznych. Projekt opracowuje aktualnie Urząd Zamówień Publicznych. Główne cele nowej ustawy to poprawa systemu (kryterium najniższej ceny nadal zbyt często decyduje o wyborze wykonawcy) oraz wdrożenie dyrektyw przyjętych przez UE na początku 2014 r. Czas na wdrożenie upływa w pierwszej połowie 2016 r., a podwójne wybory mogą spowodować, że Polska znowu nie dokona transpozycji na czas. Nowe Prawo zamówień publicznych jest jednak niezbędne do tego, by rynek ten funkcjonował poprawnie.
  • Obszar deregulacji i dereglamentacji pozostanie w dużej mierze niezagospodarowany. Na V już ustawę deregulacyjną nie wystarczy czasu. Są natomiast szanse na przeprowadzenie przez parlament kolejnej ustawy otwierającej dostęp do zawodów regulowanych.

 

Gospodarka i finanse publiczne

 

  • Polska gospodarka w 2015 r. powinna rozwijać się nieco szybciej niż w poprzednim roku. Ożywienie gospodarcze w 2014 r. zostało nieco zachwiane na skutek stagnacji w strefie euro oraz konfliktu na Wschodzie – teraz powoli powracamy do normy, a sprzyjać temu będą spadające ceny ropy, pozytywnie oddziałujące na stronę podażową.
  • W pierwszych miesiącach przyszłego roku wciąż będziemy mieli do czynienia z deflacją, która stopniowo powinna jednak zacząć zanikać. Będzie to pozytywnie wpływać na siłę nabywczą konsumentów – a tym samym na popyt wewnętrzny – jeśli jednak powstanie w społeczeństwie przeświadczenie, że ceny będą spadać przez dłuższy czas, wówczas wpływ tego zjawiska na gospodarkę okaże się ujemny.
  • Rok 2015 będzie okresem przyspieszających inwestycji oraz wzrostu zatrudnienia. Przedsiębiorcy mają już za sobą czas restrukturyzacji – teraz będą oni chcieli skorzystać z nadchodzącego ożywienia gospodarczego, np. poprzez rozbudowanie mocy wytwórczych. Wysoki udział nakładów inwestycyjnych we wzroście PKB dobrze świadczy o trwałości pozytywnych tendencji w polskiej gospodarce.
  • Budżet na przyszły rok nie zawiera wielu niespodzianek, co już samo w sobie stanowi pozytywny znak – w poprzednich bowiem latach przy okazji uchwalania ustaw budżetowych wprowadzano niekorzystne dla przedsiębiorców rozwiązania.
  • Pomimo iż rząd szykuje dla obywateli kilka przedwyborczych prezentów, m.in. wyższą waloryzację emerytur i rent, sytuacja finansów publicznych powinna się poprawić, głównie za sprawą solidnego wzrostu gospodarczego. W przyszłym roku Rada Unii Europejskiej prawdopodobnie uchyli nałożoną wobec Polski w 2009 r. procedurę nadmiernego deficytu. Trudno jednak będzie potraktować to jako duży sukces, biorąc pod uwagę to, ile czasu zajęło Polsce przeprowadzenie konsolidacji fiskalnej. W czasach dobrej koniunktury obniżanie deficytu nie jest bowiem trudną sztuką.

 

Rynek pracy

 

  • Sytuacja na rynku pracy będzie ulegać poprawie z punktu widzenia liczby miejsc pracy, a więc także łatwości jej znalezienia. Z drugiej jednak strony wśród pracodawców stopniowo będą narastały trudności z rekrutacją pracowników. Stanowi to konsekwencję m.in. emigracji zarobkowej 2 mln Polaków, wieloletnich zaniedbań w zakresie systemu edukacji zawodowej oraz niedopasowania popytu i podaży kwalifikacji na naszym rynku pracy.
  • Będzie obserwowane duże zapotrzebowanie na specjalistów i menadżerów wyższego szczebla, na inżynierów i wykwalifikowanych pracowników fizycznych. Sektory, w których najłatwiej będzie znaleźć zatrudnienie, to produkcja, handel, budownictwo, restauracje i hotele oraz usługi TSL. W dalszym ciągu będą się intensywnie rozwijały centra usług dla biznesu. Będzie też wzrastało zapotrzebowanie na usługi opiekuńcze zarówno dla osób starszych, chorych, jak i dla dzieci.
  • Pracodawcy będą coraz częściej korzystali z usług agencji zatrudnienia, poszukując pracowników za granicą. Braki kadrowe wykwalifikowanych pracowników wpłynął na zwiększenie świadomość w zakresie roli profesjonalnego zarządzania zasobami ludzkimi w miejscu pracy.
  • Aby zachować konkurencyjność, coraz więcej firm zaangażuje się we współpracę ze szkołami oraz ośrodkami badawczymi, również za granicą.
  • M.in. z uwagi na działania promocyjne prowadzone przez Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej wzrośnie wiedza o usługach oferowanych przez urzędy pracy oraz o instrumentach wspierających zatrudnienie.

 

Zdrowie

 

  • Rok 2015 będzie bardzo ważny dla sektora ochrony zdrowia. Od 1 stycznia wejdzie w życie tzw. pakiet kolejkowo-onkologiczny, który – poza kilkoma sztandarowymi i mocno nagłośnionymi zmianami, związanymi z szybszym dostępem do leczenia onkologicznego, czy też z innym sposobem prowadzenia list kolejkowych (co ma skrócić kolejki do lekarzy) – wprowadza wiele systemowych zmian. Obecnie toczona batalia przedstawicieli Podstawowej Opieki Zdrowotnej z Ministerstwem Zdrowia, czy też niezadowolenie szpitali wynikające z braku wiedzy co do finansowania badań diagnostycznych – to tylko odpowiedź środowiska na niewielką część zmian, które zostały wprowadzone w systemie. W dodatku jest to ta część, która długookresowo nie będzie miała istotnego wpływu na funkcjonowanie całego systemu.
  • Przełom roku może być w tym sektorze „gorący” – w zależności od tego, czy uda się dojść do kompromisu lekarzy rodzinnych z resortem zdrowia, czy nie. W przypadku braku porozumienia – na początku roku pojawi się problem z dostępem do lekarzy POZ.
  • Pakiet wprowadza jednak w życie także tak istotne zmiany jak zmiana planowania kontraktowania (będzie przygotowywana mapa potrzeb zdrowotnych – stanowiąca plan zakupów, w ramach którego określi się także maksymalną liczbę umów zawieranych w danym obszarze). Agencja Oceny Technologii Medycznych otrzyma natomiast narzędzia do rozpoczęcia systemowej wyceny świadczeń medycznych, zaś najbliższe kontraktowanie (które odbędzie się najprawdopodobniej w pierwszej połowie 2016 r.) umożliwi Dyrektorom OW NFZ zawarcie długoterminowych umów (ze szpitalami nawet na 10 lat). To dowodzi istocie wprowadzonych zmian. Rok 2015 to ostatni termin, w którym zarządzający muszą podjąć wiele strategicznych decyzji co do rozwoju swojej działalności i przygotowania się do kontraktowania na okres 2016–2026. Niezbędne do tego jest zadbanie już teraz o maksymalną liczbę punktów (czyli np. uzyskanie certyfikatu Ministra Zdrowia – CMJ) czy też o spełnienie wszystkich wymagań wynikających z przepisów prawa. Można założyć, że brak takiego przygotowania spowoduje pozostanie podmiotu leczniczego poza systemem publicznym – a więc z pewnością jego rychły upadek.
  • Wyżej opisane zmiany będą miały także fundamentalne znaczenie dla inwestorów. Wydaje się, że pierwsza połowa 2015 r. może być czasem intensywnych przejęć w sektorze ochrony zdrowia, budowania sojuszów i łączenia się mniejszych – głównie prywatnych – szpitali. Takie działania mogą zwiększyć ich szansę na wygranie kontraktu i pozostanie w systemie. Długookresowe kontrakty będą także zapewniały stabilność dla inwestorów, którzy coraz chętniej będą lokowali pieniądze w tym sektorze. Można założyć, że długie kontrakty spowodują również wzrost zainteresowania modelem PPP.
  • Wreszcie warto wspomnieć o tym, że pakiet kolejkowo-onkologiczny wprowadza konieczność uzyskania zgody na nowe inwestycje w sektorze ochrony zdrowia (ich racjonalność i potrzebę będzie oceniał wojewoda). Wymóg uzyskania zgody będzie dotyczył tylko tych inwestycji, na które podmiot leczniczy będzie później starał się uzyskać finansowanie z NFZ i które w okresie 2 lat przekroczą kwotę 3 mln zł dla szpitali i 2 mln dla inwestycji prowadzonych w ramach Ambulatoryjnej Opieki Specjalistycznej. Przyszły rok stanowi więc ostatnią szansę na rozpoczęcie budowania infrastruktury medycznej bez potrzeby uzyskania stosownej zgody (decyzji administracyjnej wojewody).
  • Początek stycznia będzie także okresem zaprowadzania porządków w ustawie Prawo farmaceutyczne. Zmiany mają ograniczyć proceder wywozu leków z Polski, co powoduje, że są one niedostępne dla polskich pacjentów.
  • W związku z tym, że w 2015 r. mamy przed sobą dwie kampanie wyborcze, nie należy się spodziewać wprowadzania żadnych nowych zmian w systemie ochrony zdrowia. Nadal więc będziemy musieli czekać na takie rozwiązania jak dodatkowe ubezpieczenia zdrowotne czy na dyskusję nad wprowadzeniem dopłat do leczenia lub innych rozwiązań ograniczających popyt w sektorze ochrony zdrowia.

 

Prawo podatkowe

 

  • Wiele istotnych z punktu widzenia przedsiębiorców zmian zawiera przedstawiona przez Ministerstwo Finansów nowelizacja ustawy Ordynacja podatkowa. Celem nowelizacji miało być jak zwykle uproszczenie i zracjonalizowanie procedur podatkowych. Niestety jedynie niewielka część zmian temu służy.Najbardziej kontrowersyjna jest oczywiście propozycja wprowadzenia klauzuli przeciwko unikaniu opodatkowania. To bardzo niekorzystna zmiana z punktu widzenia przedsiębiorców.
  • Ponadto należy zauważyć, że już raz – w 2003 r. – podjęto próbę wprowadzenia do polskich przepisów o tzw. klauzuli przeciwko unikaniu opodatkowania. Zakończyło się to stwierdzeniem przez Trybunał Konstytucyjny jej niezgodności z ustawą zasadniczą. TK wskazał między innymi, że nie ma żadnych podstaw do przyjmowania zasady, w myśl której podatnik powinien zawsze regulować swoje stosunki cywilnoprawne w sposób najbardziej korzystny z punktu widzenia interesów fiskalnych państwa.
  • Inne niekorzystne zmiany w Ordynacji podatkowej to m.in.: wprowadzenie podwyższonej stawki odsetek za zwłokę (200% stawki podstawowej) dla podatników VAT i podatku akcyzowego, którzy nie wywiązują się z obowiązku składania deklaracji lub zaniżają wysokość deklarowanego zobowiązania o ponad 25% kwoty należnej; ograniczenie znaczenia interpretacji indywidualnych prawa podatkowego.
  • Natomiast korzystnymi zmianami mogą się okazać m.in.: możliwość zapłaty podatku kartą płatniczą; ułatwienia w ustanawianiu pełnomocników reprezentujących podatników przed organami podatkowymi.
  • Jeśli chodzi o przepisy proceduralne prawa podatkowego, to nie można także zapominać o projekcie prezydenckim, w którym Bronisław Komorowski zaproponował wprowadzenie instytucji rozstrzygania wątpliwości na korzyść podatnika (łac.: In dubio pro tributario).
  • Zasada ta ma na celu ograniczanie przenoszenia na podatników ryzyka wynikającego z nieprecyzyjnych przepisów i związanych z tym kosztów.
  • Nakaz rozstrzygania wątpliwości co do wykładni prawa na korzyść podatnika ma także za zadanie poprawiać relacje między podatnikiem a organami administracji.

Pracodawcy RP