English English
7 tysięcy firm, blisko 3 miliony zatrudnionych
Zakładki 1

Wyszukiwarka

Aktualności
Zakładki 3
zakladki_video

Aktualności

DRUKUJ

Komentarz dnia: 20 lat Konstytucji RP

31-03-2017

W niedzielę 2. kwietnia mija 20 lat od uchwalenia obowiązującej Konstytucji RP. Ta ustawa zasadnicza ukształtowała fundamentalny ład prawny pokomunistycznej, wolnej Polski. Żaden jednak akt prawny, żadna konstytucja nie jest idealna. Najczęściej wady wychodzą już w życiu, w trakcie stosowania przepisów. Dlatego głęboki sens ma, poruszany przez polityków, pomysł krytycznego przeglądu zapisów konstytucyjnych. Są jednak takie, które nigdy nie powinny zniknąć, bo okazały się ratunkiem dla polskiej gospodarki.

 

Limit zadłużenia

 

Konstytucja z 1997 roku ustawiła nas w czołówce krajów wprowadzających reguły fiskalne mające przeciwdziałać nadmiernemu zadłużaniu się państwa. Podniesienie konieczności utrzymania stabilności finansów publicznych do rangi konstytucyjnej zasady było, jak na tamte czasy, dość nowatorskim rozwiązaniem. Dla porównania, Niemcy do swojej ustawy zasadniczej wprowadzili hamulec zadłużenia (tzw. Schuldenbremse) w roku 2009, a Węgrzy przewidzieli podobne rozwiązania w swojej konstytucji uchwalone dopiero w 2011 roku. Oczywiście nie zawsze obowiązujące w naszym porządku prawnym reguły fiskalne o randze ustawowej były respektowane. Wszystko zależało od ministrów finansów kolejnych rządów i koalicji partyjnych. Często oficjalną wartość zadłużenia zaniżano na skutek „kreatywnych” zabiegów księgowych. To miało pomóc w uniknięciu uruchamiania procedur sanacyjnych. Niemniej jednak sam konstytucyjny limit zadłużenia  okazał się skutecznym straszakiem. W ciągu ostatnich 20 lat dług publiczny w relacji do PKB nie przekroczył określonej w ustawie zasadniczej granicy 60%. Dobre prawo.

 

Konstytucja Biznesu

 

Obecnie w dyskursie publicznym dominuje temat innej konstytucji – właściwie będącej konstytucją tylko z nazwy – a mianowicie tzw. Konstytucji Biznesu. Jest to w istocie pakiet czterech projektów aktów prawnych o randze ustawowej, które mają w założeniu przyczynić się do rozszerzenia zakresu swobody działalności gospodarczej. Wprowadzają one szereg generalnych zasad (w tym m.in. zasadę przyjaznej interpretacji przepisów, zasadę pewności prawa, jak również zasadę polubownego rozwiązywania kwestii spornych) wzmacniających gwarancję praw przedsiębiorców. Problem polega jednak na tym, że przewidziano szeroki katalog odstępstw od tych zasad. To może zaś sprawić, że szczytne intencje projektodawcy nigdy nie znajdą swojego pełnego odzwierciedlenia w rzeczywistej praktyce postępowania instytucji publicznych w stosunku do przedsiębiorców.

 

I to jest w naszym kraju największym zagrożeniem. Najbardziej godne i przemyślane przepisy w tej, czy też w zmienionej Konstytucji mogą pozostać tylko ładnymi zapisami. Najważniejsza jest praktyka i stosowanie zasad w życiu. To oznacza Państwo Prawa.

 

Arkadiusz Pączka, Zastępca Dyrektora Generalnego, Dyrektor Departamentu Centrum Monitoringu Legislacji Pracodawców RP