Z inicjatywą powstania ZPGWK orz powołania Komitetu Założycielskiego wystapiło Stowarzyszenie Inżynierów i Techników Górnictwa kierując się Ustawą z 23 maja 1991 roku o organizacjach pracodawców. Związek Pracodawców Górnictwa Węgla Kamiennego został powołany Uchwałą Zgromadzenia Założycielskiego ZPGWK z dnia 22 sierpnia 1991 roku.